📘 Semester 1

1. Paribasan, Bebasan, Lan Saloka

Materi ngenani unen-unen kang ngandhut piwulang luhur.

Materi Inti:

  • Paribasan: unen-unen kang ora nganggo pepindhan (umpama)
    Conto: Ana rega ana rupa

  • Bebasan: unen-unen kang nganggo tembung pepindhan
    Conto: Abot tanggungane (duwe tanggung jawab abot)

  • Saloka: unen-unen kang maknane simbolis
    Conto: Kebo nyusu gudel (sing tua sinau marang sing enom)


2. Tembang Macapat (Dhandhanggula, Pangkur)

Nglestarekake tembang-tembang tradisional Jawa kang duweni paugeran guru lagu lan guru wilangan.

Materi Inti:

  • Dhandhanggula:

    • Guru wilangan: 10,10,8,7,9,7,6,8,12,7

    • Guru lagu: i, a, e, u, i, a, u, a, i, a

    • Isi: tema kabagyan, kabecikan

  • Pangkur:

    • Tema semangat, nasehat, laku urip


3. Crita Wayang lan Tokoh-tokohé

Ngerteni tokoh-tokoh wayang Jawa lan ajaran moralé.

Materi Inti:

  • Tokoh wayang: Pandhawa, Kurawa, Semar

  • Nilai-nilai moral: jujur, setya, sabar

  • Kegiatan: nyaritakake tokoh, nggawe ringkesan crita


📘 Semester 2

1. Pidhato nganggo Basa Jawa (Pidhato Sambutan, Adicara)

Sinau nggawe lan nyampèkaké pidhato resmi nganggo basa krama alus.

Materi Inti:

  • Struktur pidhato: pambuka, isi, panutup

  • Ukara sopan: kula nyuwun pangapunten, ngaturaken matur nuwun

  • Praktik: latihan pidhato acara sekolah


2. Cerita Cekak (Crita Pendek)

Crita cendhak kang ngandhut piwulang urip utawa guyonan.

Materi Inti:

  • Struktur: wiwitan – isi – panutup

  • Basa campuran (ngoko, krama alus)

  • Kegiatan: maca lan nggawe cerkak dhewe


3. Ngandharake Panemu (Opini)

Ngemukakaké panemu utawa gagasan nganggo basa Jawa sing sopan.

Materi Inti:

  • Tembung panemu: miturut kawula…, kawula nggadhahi pamanggih…

  • Etika: ora nyerang pribadi, nggatekake unggah-ungguh

  • Latihan: diskusi kelompok, nggawe tulisan panemu